ประสบการณ์ที่เกิดกับตัวผม เอ็นไขว้หน้าขาด และกำลังจะรักษา



เอ็นไขว้หน้าข้อเข่าขาด และการป้องกัน

  สวัสดีครับท่านสมาชิกและท่านผู้อ่าน นิตยสารสมาร์ทกอล์ฟ  ก่อนอื่นผู้เขียนขอ
แสดงความเสียใจกับ  Ernie  Els  ที่ได้รับบาดเจ็บ ข้อเข่าซ้ายขณะเล่นเรือใบ พักผ่อนกับครอบครัว
เมื่อปลายเดือนที่แล้ว และได้รับการผ่าตัดหัวเข่าเมื่อวันที่  28  กรกฎาคม 2548  ที่ผ่านมานี้ เป็นที่
น่าเสียดายอย่างยิ่งที่แฟนกอล์ฟทั่วโลกจะไม่ได้ชม Ernie  Els  ในการแข่งขัน  PGA Championship  ระหว่างวันที่  11 – 14  สิงหาคม  2548  ที่  Battusrol  Golf  Clubใน  Springfield  ,NJ และ  Ernie Els  อาจจะไม่สามารถลงแข่งขันในฐานะผู้เล่นทีมนานาชาติ สู้กับทีมอเมริกาใน    Presidents  cup
เดือนกันยายนนี้  ที่ Robert  Trent  Jones  Golf  Club  ใน Lake  Manassas , Ua 
  มีนักกอล์ฟบางท่าน ถามผู้เขียนเกี่ยวกับการผ่าตัดข้อเข่าของ Ernie  Els  ว่ารุนแรงมากน้อยแค่ไหน จะกลับมาเล่นเป็นนักกอล์ฟอันดับ  3  ของโลก หรือขึ้นมาชิงอับดับ  1  กับ Tiger  Woods  ได้หรือไม่
  ผู้เขียนได้เรียบเรียงคำชี้แจง ของนายแพทย์  Andrew  Unwin  จากโรงพยาบาล  Margaret  Hospital  , Windsor ซึ่งเป็นแพทย์ผ่าตัดให้Ernie Else  ได้ให้ข้อมูลชัดเจนดีมาก
  Ernie  Els  ได้รับการบาดเจ็บที่เข่า  เอ็นไขว้หน้า  (Anterior  Cruciate  ligament) ขาด  เอ็นไขว้หน้าเป็นเอ็นยึดข้อเข่าที่สำคัญภายในเข่า  ช่วยให้มีความมั่นคงของเข่า ในการบิดหรือหมุนข้อเข่า( Rotational  stability )คนที่ไม่มีเอ็นไขว้หน้า เมื่อบิดข้อเข่าจะรู้สึกเข่าอ่อนจะล้ม เกิดอาการปวดเข่า และอาจจะมีการฉีกขาดของหมอนรองกระดูกข้อเข่า หรือกระดูกอ่อนผิวข้อร่วมด้วย  ถ้าเข่าเสียความมั่นคงเกิดอาการบิดเช่นนี้บ่อย ๆ จะทำให้การบาดเจ็บของหมอนรองข้อและผิวข้อมากขึ้น กลายเป็นภาวะข้อเข่าเสื่อมตั้งแต่อายุยังน้อย
  Ernie  Els  ได้รับอุบัติเหตุที่แตกต่างกับนักกีฬาส่วนใหญ่ซึ่งมักเกิดในการเล่นกีฬา
เช่น ฟุตบอล , รักบี้ , เบสบอล , ฮอกกี้ หรือกีฬาอื่น ๆ ที่มีแรงบิดบนเข่าขณะที่เท้าข้างนั้นรับน้ำหนัก
อยู่  กรณีของ Ernie  Els  เกิดจากเท้าซ้ายไปยึดติดกับพื้น  และลำตัวบิดบนเข่าข้างที่รับน้ำหนัก ทำให้
มีแรงบิดที่เข่า และเอ็นไขว้หน้าขาด

  เอ็นไขว้หน้าขาดเพียงอย่างเดียวมักไม่ทำให้เกิดอาการปวด นอกจากมีอาการ 2 – 3 สัปดาห์แรก  หลังเกิดอุบัติเหตุ  ปัญหาของเอ็นไขว้หน้าขาดเกิดจากเข่าไม่มีความมั่นคง เวลารับน้ำหนักแล้วบิดเข่า (เช่น เวลาเดินจะเลี้ยว หรือเปลี่ยนทิศทาง) การวิ่งหรือขี่จักรยานยังสามารถทำได้โดยไม่มีปัญหามากนักแต่กิจกรรมที่ต้องการความว่องไว และมีการบิดหมุนเข่า มักจะทำไม่ค่อยได้ถ้าไม่มีเอ็นไขว้หน้ายึดเข่าให้มั่นคง
  เอ็นไขว้หน้าขาดไม่สามารถต่อเองได้ ถ้าต้องการความมั่นคงของเข่าที่มีการบิดหมุนร่วมด้วย ต้องสร้างเอ็นไขว้หน้าขึ้นมาใหม่ มีเอ็นที่นำมาสร้างแทนเอ็นไขว้หน้า มาได้จาก  3  แห่ง
1. ใช้เอ็นจากกล้ามเนื้อด้านหลังข้อเข่า (Hamstring tendons )
2. ใช้บางส่วนของเอ็นลูกสะบ้า  (Kneecap or patellar tendon)
3. ใช้เอ็นจากที่อื่น ที่ไม้ใช่จากตัวผู้ป่วยเอง (Allograft) 
ในกรณีของ Ernie  Els  ได้เอ็นจากด้านหลังเข่า (Hamstring tendons ) และยึดด้วย
สกรู  เป็นการผ่าตัดโดยใช้วิธีส่องกล้อง (Arthroscopic  surgery )
  หลังผ่าตัดไม่จำเป็นต้องใส่เครื่องพยุงเข่า เดินด้วยไม่ค้ำยันประมาณ 2 – 3  วัน  ใน
6  สัปดาห์แรกหลังผ่าตัด  การบริหารเครื่อนไหวเข่าจำเป็นต้องระมัดระวัง  เนื่องจากเอ็นที่สร้างยังยึด
ติดกับกระดูกไม่แข็งแรง  หลังจากแผลหายดี  Ernie  Els  จะเริ่มบริหารในสระน้ำ เพื่อให้กล้ามเนื้อ
หัวเข่าแข็งแรง
  หลัง  6  สัปดาห์ Ernie  Els  จะเริ่มบริหารรับน้ำหนัก  บิดหมุนข้อเข่าซ้ายได้  (Pivot) และเริ่มจับไม้กอล์ฟ  8  สัปดาห์หลังผ่าตัด  และหวังว่าจะกลับมาล่นในรายการแข่งขันได้อีกประมาณ  16  สัปดาห์หลังผ่าตัด ซึ่งจะเร็วกว่าการเล่นกีฬาที่ต้องมีการปะทะกัน เช่น ฟุตบอล หรือรักบี้  ต้องรอฟื้นฟูสมรรถภาพ 6 – 9  เดือนหลังผ่าตัดจึงจะกลับมาเล่นได้
  นักกีฬาอาชีพทั้งชายและหญิงจำนวนมากที่สามารถกลับมาเล่นในระดับแนวหน้าได้อีก หลังการผ่าตัดสร้างเอ็นไขว้หน้า  ความพยายามฟื้นฟูสมรรถภาพทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจ เป็นสิ่งจำเป็นมากแต่ไม่มีเหตุผลอะไรที่นักกีฬาอาชีพจะไม่สามารถกลับมาเล่นในมาตรฐานเดิมเหมือนก่อนการบาดเจ็บ
  ท่านผู้อ่าน คงจะพอเข้าใจการชี้แจงของนายแพทย์  Andrew  Unwin  และคงหวังได้ว่า  Ernie  Els  น่าจะกลับมาในการแข่งขันใหญ่ ๆ ในช่วงปลายปี หรือต้นปีหน้าได้
  ผู้เขียนจะเสริมเกี่ยวกับ การบาดเจ็บของข้อเข่า โดยเฉพาะเรื่องการบาดเจ็บของเอ็น -
ไขว้หน้า ซึ่งเมื่อ  2  ปีก่อน Tiger  Woods ก็ได้รับการผ่าตัดส่องกล้องเหมือนกัน แต่พบว่าเอ็นไขว้หน้าไม่ได้ขาดไปทั้งหมด  เพียงแค่ผ่าตัดเอาถุงน้ำบริเวณเอ็นไขว้หน้าออก หลังการฟื้นฟูสมรรถภาพของข้อเข่าได้เต็มที่ Tiger  Woods ก็กลับมายิ่งใหญ่อีกครั้ง แต่กรณีของ  Ernie  Els  เนื่องจากเอ็นไขว้หน้าขาดไปทั้งหมด ต้องผ่าตัดเอาเอ็นด้านหลังมาสร้างแทน การฟื้นฟูสมรรถภาพ จะใช้เวลานานกว่า
  การบาดเจ็บของเอ็นไขว้หน้า มักจะสัมพันธ์กับชนิดกีฬาที่เล่นมากกว่า เช่น พบบ่อยในนักกีฬาประเภท ฟุตบอล , บาสเกตบอล , วอลเลย์บอล ในการเล่นกอล์ฟ เกิดขึ้นได้น้อยกว่า นอกจากจะมีอุบัติเหตุเกิดขึ้น แต่ที่น่าสนใจ คือมีสถิติ การบาดเจ็บเอ็นไขว้หน้าเข่าขวาขาด จากการเล่นบาสเกตบอล พบในนักกีฬาหญิงมากกว่านักกีฬาชาย  2  เท่า  จากการเล่นฟุตบอลพบในนักกีฬาหญิงมากกว่านักกีฬาชาย  4  เท่า  หรือประมาณร้อยละ  60  ของนักกีฬาหญิงที่เล่นบาสเกตบอล เกิดขึ้นขณะกระโดดลงพื้น

เอ็นไขว้หน้าคืออะไร  มีหน้าที่อะไร

  เอ็นไขว้หน้า ( Anterior cruciate ligament - ACL)เป็นเอ็นที่อยู่ในข้อเข่า  ช่วยป้องกันกระดูกทีเบีย (Tibia)  เคลื่อนที่ไปข้างหน้าใต้กระดูกฟีเมอร์(Femer)  เอ็นไขว้หน้า จะตึงเวลาเหยียดเข่า  แรงบิดหมุนที่รุนแรงทำให้เอ็นไขว้หน้าขาดได้ และความมั่นคงของเข่า ที่ป้องกันไม่ให้กระดูกทีเบีย(Tibia)  เลื่อนไปข้างหน้าใต้เข่า หรือบิดหมุน ก็จะเสียไป
  ถ้าไม่ได้รับการรักษา หมอนรองข้อเข่า หรือกระดูกอ่อนผิวข้อ ก็จะได้รับแรงที่ผิดปกติมากเกิน ทำให้ข้อเสียเกิดภาวะข้อเสื่อมได้
  จากการศึกษาพบว่า มีปัจจัยเสี่ยงสูงต่อการบาดเจ็บเอ็นไขว้ในนักกีฬาหญิง ผลการศึกษาวิธีการฝึกการบริหาร สามารถช่วยลด อัตราเสี่ยงต่อการบาดเจ็บของเอ็นไขว้หน้าลงได้
1. การกระโดด  พบว่านักกีฬาหญิงเวลากระโดดลงพื้นโดยไม่งอเข่ามากเท่านักกีฬา
ชาย  แรงกระแทกบนเข่าจะมากกว่าทำให้อัตราการบาดเจ็บของเอ็นไขว้หน้าสูงขึ้น
2.  เวลาหมุนบิดเข่า  นักกีฬาหญิงมักจะหมุนบิดเข่าขณะที่เข่าเหยียดมากกว่านักกีฬา
ชาย  การงอเข่าและสะโพกจะช่วยลงแรงที่กระทำต่อเอ็นไขว้หน้า 
ในการเล่นกอล์ฟ ขณะที่หัวไม้กระทบลูก การรักษาเข่าซ้ายให้งอไว้เล็กน้อยจะลดแรง
บนเอ็นไขว้หน้าได้มากกว่า  สะบัดเข่า สะโพกให้เหยียดขึ้นทันที  ซึ่ง Tiger  Woods  ชอบใช้มากเวลาต้องการให้ไกลขึ้นอีก 30 – 40  หลา
3.  กล้ามเนื้อที่ควบคุมเข่า 
มีกล้ามเนื้อเหยียดเข่าคือ กล้ามเนื้อ Quadriceps  อยู่ด้านหน้าต้นขา และกล้ามเนื้อ
งอเข่าคือ Hamstrings อยู่ด้านหลังต้นขา
นักกีฬาหญิงส่วนใหญ่ใช้กล้ามเนื้อ Quadriceps เวลาเปลี่ยนทิศทางหมุนขา แรง
ของกล้ามเนื้อ ดึงกระดูกทีเบีย(Tibia)  ไปข้างหน้าและเหยียดเข่าทำให้มีการฉีกขาดของเอ็นไขว้หน้าได้การบริหารกล้ามเนื้อ Hamstrings และใช้กล้ามเนื้อ Hamstrings มากขึ้น ช่วยลดการบาดเจ็บต่อเอ็นไขว้หน้าได้


  การป้องกันการบาดเจ็บของเอ็นไขว้หน้า

  ทำได้ทั้งนักกีฬาหญิงและชายโดย ฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อเหยียดเข่า และงอเข่า และการบริหารยืดเหยียด รวมทั้งการสร้างสมดุลและการทรงตัวของเข่าสม่ำเสมอ ซึ่งเป็นประโยชน์สำหรับนักกอล์ฟด้วย นอกจากลดการบาดเจ็บแล้ว การมีกล้ามเนื้อขาที่แข็งแรง การทรงตัวที่ดี จะทำให้ตีลูกกอล์ฟได้แม่นยำขึ้น ตีไกลขึ้น และควบคุมทิศทางได้ดีขึ้น

  การบริหารยืดเหยียดกล้ามเนื้อ
  การยืดเหยียดกล้ามเนื้อ Quadriceps
  ยืนเกาะกำแพงหรือโต๊ะ งอเข่าตึง  เท้าไปด้านหลังให้รู้สึกตึงต้นขาด้านหน้าให้มากที่สุด  นาน  5 – 7 วินาที  ทำซ้ำ 6 – 10  ครั้งทำทั้ง 2 ข้าง


  การยืดเหยียดกล้ามเนื้อ Hamstrings 
  ฝึกงอเข่าข้างหนึ่ง เหยียดขาอีกข้างหนึ่ง โน้มตัวไปข้างหลัง และข้างหน้า รู้สึกตึงด้านหลังต้นขาข้างที่เหยียด  นาน  5 – 7  วินาที  ทำซ้ำ  6 – 10  ครั้ง  ทำซ้ำทั้ง  2  ข้าง


การบริหารให้กล้ามเนื้อแข็งแรง
  กล้ามเนื้อ Quadriceps นั่งเก้าอี้สูง  งอเข่า ห้อยเท้า เหยียดเข่า ต้านกับแรงต้าน อาจจะใช้ถุงทราย , ยางยืด




กล้ามเนื้อ Hamstrings นอนคว่ำ งอเข่า สู้กับแรงต้าน อาจใช้น้ำหนักมัดไว้กับ
ข้อเท้า  หรือแรงต้านจากยางยืด


References
                          1    http://ernieelse.com
2. http://orthoinfo.org
3. AAOS : Athletic Training and Sports Medicine, second edition

น.พ.วีระยุทธ  เชาว์ปรีชา

โรงพยาบาลวิภาวดี